بیانیه بهترین گردش کار و جلوگیری از تخلفات نشر
مجموعه قوانین کوپ برای سردبیران مجلات، در جهت ایجاد مجموعه‌ای از حداقل استانداردها طراحی شده است که انتظار می‌رود تمام اعضای کوپ از آن تبعیت کنند. بهترین دستورالعمل‌ها طرفدار زیادی دارند و در پاسخ به درخواست راهنمایی از سوی سردبیران در مورد طیف وسیع و روزافزون مسائل اخلاقی پیچیده طرح شده بودند. اگرچه کوپ انتظار دارد تمامی اعضا از مجموعه قوانین مربوط به سردبیران مجلات تبعیت کنند (و به شکایت‌های مرتبط با اعضایی که از آن پیروی نکرده‌اند می‌پردازد)، متوجه شدیم ممکن است سردبیران قادر به انجام تمام توصیه‌های بهترین عملکردها (که از همین رو داوطلبانه هستند) نباشند، اما امیدواریم پیشنهادات ما منجر به تشخیص آن دسته از خط مشی مجلات و عملکردهایی شود که نیاز به بازبینی و به بحث گذاشته شدن دارند.
در این نسخه ترکیبی از اسناد، مجموعه قوانین اجباری برای استانداردهای سردبیران مجلات، به‌صورت متون منظم با ماده‌های شماره‌گذاری‌شده نوشته شدهاند.
۱ وظایف و مسئولیت‌های کلی سردبیر
۱-۱ سردبیر باید در قبال هرگونه مطلبی که در نشریه او به چاپ می‌رسد پاسخگو باشد.
به این معنی که سردبیر باید
۱-۲ برای مرتفع‌کردن نیاز خوانندگان و نویسندگان بکوشد؛
۱-۳ برای بهبود مداوم نشریه خود تلاش کند؛
۱-۴ رویکردهایی برای اطمینان حاصل کردن از کیفیت مطالبی که به چاپ میرساند داشته باشد؛
۱-۵ مدافع آزادی بیان باشد؛
۱-۶ حافظ درستی و تمامیت سوابق آکادمیک باشد؛
۱-۷ به واسطه سازگاری استانداردهای عقلانی و اخلاقی، نیازهای شغلی را برآورده کند؛
۱-۸ همواره مشتاق چاپ اصلاحاتٰ، شفاف‌سازی‌ها، پوزش و عذرخواهی‌ها به هنگام نیاز باشد.
بهترین عملکرد برای سردبیران می‌تواند شامل این موارد باشد:
۲ ارتباط با خوانندگان
۲-۱ خوانندگان باید در مورد تامین‌کنندگان مالی یا اجرای پژوهش آگاه باشند و بدانند آیا تامین‌کنندگان مالی نقشی در تحقیق و چاپ آن داشته‌اند یا خیر و اگر پاسخ مثبت است چه نقشی داشته‌اند.
بهترین عملکرد برای سردبیران شامل این موارد خواهد بود:
۳ ارتباط با نویسندگان
۳-۱ تصمیم سردبیر در پذیرش یا رد یک مقاله باید بر اساس اهمیت، اصالت و وضوح مقاله، اعتبار مطالعاتی و ارتباط آن با اهداف نشریه باشد.
۳-۲ سردبیر نباید برای قبول نوشته‌ها، تصمیم خود را عوض کند مگر آنکه در مورد نوشته با مشکلاتی جدی روبه‌رو شده باشد.
۳-۳ سردبیر جدید نباید تصمیمات سردبیر قبلی را در ارتباط با چاپ نوشته‌ها عوض کند، مگر آنکه مشکلاتی جدی در این باره شناسایی شود.
۳-۴ توصیف رویکردهای ارزیابی مجدد باید منتشر شوند و سردبیر باید آماده توجیه هرگونه انحراف عمده از رویکردهای توصیف شده باشد.
۳-۵ نشریات باید مکانیزمی را تعریف کنند تا نویسندگان بتوانند در برابر تصمیمات سردبیران به آن استناد کنند.
۳-۶ سردبیر باید انتظارات خود را از نویسنده در غالب رهنمودهایی به چاپ برساند. این رهنمودها باید بطور منظمی به‌روزرسانی شده و به این کد ارجاع یا لینک داده شوند.
۳-۷ سردبیر باید رهنمودی را در مورد معیار لازم برای تالیف یا این که چه کسی باید به عنوان شریک چنین استانداردهایی را در این زمینه رعایت کند تهیه نماید.
بهترین عملکرد برای سردبیران شامل این موارد خواهد بود:
۴ ارتباط با مرورگران
۴-۱ سردبیر باید انتظارات خود را از مرورگر از جمله به‌کارگیری مطالب ارائه‌شده جهت کسب اطمینان، در غالب رهنمودی ارائه کند. این رهنمود باید بطور منظم بروزرسانی شده و به این کد ارجاع یا لینک داده شود.
۴-۲ سردبیران باید قبل از ارجاع مرور نوشته، مرورگرانی را برای بروز هرگونه منافع متعارض بالقوه در اختیار داشته باشند.
۴-۳ سردبیر باید سیستمی را در اختیار داشته باشد تا به واسطه آن اطمینان یابد تشخیص‌های مرورگرها محفوظ هستند، مگر آنکه مرور آشکاری داشته باشند که نویسندگان و مرورگران از آن مطلع باشند.
بهترین عملکرد برای سردبیران شامل این موارد خواهد بود:
۵ ارتباط با اعضای هیات تحریریه
۵-۱ سردبیر باید اعضای هیات تحریریه جدیدی در نظر گرفته و بر اساس انتظاراتی که از آنها دارد رهنمودهایی را در اختیار آنها بگذارد و اعضا را به تناسب خط مشی و توسعه‌های جدید، به روز نگه دارد.
بهترین عملکرد برای سردبیران شامل این موارد خواهد بود:
۶ ارتباط با صاحبان و ناشران نشریه
۶-۱ ارتباط سردبیر با ناشر و صاحب نشریه اغلب پیچیده است اما باید اساساً بر پایه اصول آزادی سردبیری باشد.
۶-۲ سردبیر باید بر مبنای کیفیت و تناسب مقالات با نشریه و بدون دخالت صاحب یا ناشر نشریه، در مورد چاپ مقالات تصمیم بگیرد.
۶-۳ سردبیر باید قرارداد کتبی داشته باشد که ارتباط او با صاحب یا ناشر نشریه در آن تنظیم شده باشد.
۶-۴ مفاد این قرارداد باید در جهت مجموعه قوانین کوپ برای سردبیران نشریه باشد.
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
۷ رویکردهای ویراستاری و بازبینی
۷-۱ سردبیر باید مطمئن شود که بازبینی در نشریه او منصفانه، بی‌طرفانه و به‌موقع است.
۷-۲ سردبیر باید سیستمی برای حصول اطمینان از این داشته باشد که مطالب ارائه شده در نشریه در حین بازبینی محرمانه باقی می‌مانند.
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
۸ تضمین کیفیت
۸-۱ سردبیر باید گامهای معقولی در جهت حصول اطمینان از کیفیت مطالبی که چاپ میکند بردارد، با توجه به این که نشریات و بخشهای درون نشریات اهداف و استانداردهای متفاوتی خواهند داشت.
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
۹ حفاظت از اطلاعات شخصی
۹-۱ سردبیر باید در قضاوتهای خود، از اصول محرمانه بودن پیروی کند. صرف نظر از قوانین داخلی، آنها باید همواره اطلاعات اشخاصی را که در طول تحقیق یا تعاملات حرفهای به‌دست آمدهاند، محرمانه نگه دارند (به عنوان مثال بین دکتر و بیمار). بنابراین همواره لازم است رضایت کتبی آگاهی از انتشار را از افرادی گرفت که ممکن است شناخته‌شده باشند یا توسط دیگران شناسایی شوند (به عنوان مثال از نوع گزارش یا عکسها).
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
۱۰ تشویق رعایت موارد اخلاقی (به عنوان مثال تحقیقات دربرگیرنده انسان و حیوانات)
۱۰-۱ سردبیر باید اطمینان یابد تحقیقی که منتشر میکند بر اساس رهنمودهای اخلاقی بین‌المللی پذیرفته، صورت گرفته است (به عنوان مثال Declaration of Helsinki برای تحقیقات کلینیکی و رهمنودهای AERA و BERA برای تحقیقات تحصیلی)
۱۰-۲ سردبیر باید تضمین بجوید که تمام تحقیقات توسط هیات ذی‌صلاحی که در حال حاضر وجود دارد به تایید رسیدهاند (به عنوان مثال کمیته تحقیقات اخلاقی). با این حال، سردبیر باید بداند چنین تاییداتی، اخلاقی بودن تحقیق را تضمین نمیکند.
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
۱۱ برخورد با تخلفات احتمالی
۱۱-۱ سردبیر موظف است در صورت مشاهده تخلفات یا نشانهای از بروز تخلفات وارد عمل شود. این وظیفه شامل مقالات چاپ‌شده و چاپ‌نشده میشود.
۱۱-۲ سردبیر نباید به سادگی مقالاتی را که مشکوک به داشتن تخلف هستند رد کند. او از نظر اخلاقی باید چنین مواردی را پیگیری کند.
۱۱-۳ سردبیر باید از روندنمای کوپ در هر جای ممکن پیروی کند.
۱۱-۴ نخست سردبیر باید در جستجوی پاسخی از موارد مشکوک به تخلف باشد. اگرپاسخ قانع‌کنندهای نیافت باید از کارکنان، موسسه یا بعضی از افراد ذی‌صلاح خواهان رسیدگی شود.
۱۱-۵ سردبیر باید تمام تلاش خود را به کار گیرد تا مطمئن شود رسیدگی درستی در مورد تخلف انجام شده است؛ اگر چنین چیزی صورت نپذیرد سردبیر باید تمام تلاش خود را در جهت یافتن راه حلی برای این مشکل به کار گیرد. این وظیفهای دشوار اما مهم است.
۱۲ اطمینان از درستی سوابق آکادمیک
۱۲-۱ خطاها یا اشتباه در نوشته‌ها باید بر اساس درجه اهمیت سریعاً تصحیح شوند.
۱۲-۲ سردبیر باید از رهنمودهای کوپ در اصلاح اشکالات استفاده کند.
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
۱۳ مالکیت فکری
۱۳-۱ سردبیر باید نسبت به مساله مالکیت فکری آگاه باشد و با ناشر خود برای مدیریت توانایی نقض قوانین و تعهدات مالکیت فکری همکاری کند.
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
۱۴ تشویق تبادل نظر
۱۴-۱ سردبیر باید مشوق و مشتاق رسیدگی به انتقادات متقاعدکننده از آثاری باشد که در نشریه به چاپ میرساند.
۱۴-۲ باید به نویسنده مطلب مورد انتقاد فرصت پاسخگویی داده شود.
۱۴-۳ از مطالعه گزارش کار نتایج منفی نباید چشم‌پوشی شود.
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
۱۵ شکایات
۱۵-۱ سردبیر باید سریعاً به شکایات رسیدگی کند و بداند شکایات حل و فصل نشده، شکایات بیشتری به بار می‌آورند. این مکانیزم و چگونگی ارجاع مسائل حل‌نشده به کوپ باید در نشریه روشن شده باشد.
۱۵-۲ سردبیر باید از رویهای که در روندنمای کوپ برای شکایات در نظر گرفته شده پیروی کند.
۱۶ ملاحظات اقتصادی
۱۶-۱ نشریات باید خط مشی و سیستمی داشته باشند تا مطمئن شوند ملاحظات اقتصادی، تداخلی با تصمیمات سردبیری ندارد (به عنوان مثال دپارتمان آگهی باید مستقل از دپارتمان ویراستاری عمل کن(.
۱۶-۲ سردبیر باید خط مشی تبلیغاتی روشنی در مورد محتوای نشریه و رویکردهای مورد نیاز برای اسپانسری داشته باشد.
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
۱۷ تعارض منافع
۱۷-۱ سردبیر باید سیستمی برای مدیریت برخورد منافع خود و همچنین کارکنان، نویسندگان، داوران و اعضای هیات تحریریه داشته باشد.
۱۷-۲ نشریات باید رویه آشکاری برای حل و فصل نوشته‌های از جانب سردبیران، کارکنان یا اعضای هیات تحریریه داشته باشند تا مطمئن باشند بازبینی بی‌طرفانه است.
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
سیاست فصلنامه پژوهش‌های حقوق تطبیقی در خصوص استفاده از هوش مصنوعی در تهیه و انتشار مقالات علمی
ماده ۱ ـ مسئولیت علمی و اخلاقی نویسندگان
مسئولیت کامل اصالت، صحت، دقت، انسجام علمی و رعایت اصول اخلاق پژوهش در هر دست‌نوشته ارسالی به فصلنامه پژوهش‌های حقوق تطبیقی، به‌طور کامل و غیرقابل انتقال بر عهده نویسندگان است.
استفاده از هرگونه ابزار فناورانه، از جمله هوش مصنوعی مولد یا فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، نافی یا کاهنده این مسئولیت تلقی نمی‌شود.
مقاله ارسالی باید واجد سهم علمی اصیل نویسنده بوده و متضمن تحلیل، استدلال و نتیجه‌گیری مستقل در حوزه حقوق تطبیقی باشد.
ماده ۲ ـ ممنوعیت انتساب نویسندگی به هوش مصنوعی
هوش مصنوعی، سامانه‌های مولد متن یا تصویر و سایر ابزارهای مبتنی بر الگوریتم، فاقد اهلیت لازم برای احراز عنوان نویسندگی بوده و هرگز نباید به‌عنوان نویسنده یا همکار نویسنده معرفی شوند.
نویسندگی مستلزم مسئولیت‌هایی است که منحصراً قابل انتساب به اشخاص انسانی است، از جمله:
1. پاسخگویی نسبت به صحت و تمامیت علمی اثر
2. امکان دفاع علمی از محتوای مقاله
3. اعلام و مدیریت تعارض منافع
4. پذیرش تعهدات مربوط به اخلاق نشر و حقوق مالکیت فکری
ماده ۳ ـ حدود مجاز استفاده از هوش مصنوعی
استفاده از هوش مصنوعی صرفاً در حدود کمکی، غیرماهوی و تحت نظارت مستقیم نویسنده مجاز است، از جمله در موارد زیر:
1- ویرایش زبانی، نگارشی و افزایش خوانایی متن
2- سامان‌دهی اولیه مطالب یا داده‌ها
3- کمک فنی در تهیه جداول یا نمودارهای غیرتحلیلی
استفاده از هوش مصنوعی به‌منزله جایگزینی تحلیل حقوقی، استدلال تطبیقی، ارزیابی انتقادی یا نتیجه‌گیری علمی نویسنده، غیرمجاز است.
ماده ۴ ـ ممنوعیت ارائه محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی به‌عنوان اثر اصیل
ارائه متن، تحلیل، استدلال، نتیجه‌گیری یا بخشهای اساسی مقاله که به‌طور کامل یا غالباً توسط هوش مصنوعی تولید شده باشد، به‌عنوان اثر علمی اصیل، مغایر با ضوابط نشریات علمی تلقی میشود.
همچنین، جعل یا تولید منابع، مقررات، آراء قضایی یا ارجاعات علمی با استفاده از هوش مصنوعی، تخلف آشکار از اصول اخلاق پژوهش محسوب می‌گردد.
ماده ۵ ـ الزام به افشای استفاده از هوش مصنوعی
نویسندگان مکلف‌اند در صورت استفاده از هرگونه ابزار هوش مصنوعی در فرایند تهیه دست‌نوشته، مراتب را به‌صورت صریح، شفاف و مستند افشا نمایند.
این افشا باید در قالب بیانیه‌ای مستقل تحت عنوان «گزارش استفاده از هوش مصنوعی» در مقاله درج شود و مشتمل بر موارد زیر باشد:
1. نام ابزار یا سامانه هوش مصنوعی
2. هدف از استفاده
3. حدود و میزان استفاده
4. میزان نظارت و مداخله نویسنده
عدم افشای استفاده از هوش مصنوعی، تخلف از اخلاق نشر محسوب میشود.
ماده ۶ ـ صیانت از داده‌ها و حقوق مالکیت فکری
نویسندگان موظف‌اند پیش از استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، شرایط و ضوابط آنها را بررسی کرده و از رعایت موارد زیر اطمینان حاصل کنند:
مسئولیت هرگونه نقض حقوق ناشی از استفاده از این ابزارها بر عهده نویسندگان است.
ماده ۷ ـ الزامات مربوط به داوران و سردبیران
کلیه دست‌نوشته‌های ارسالی، گزارش‌های داوری و مکاتبات تحریریه، اسناد محرمانه تلقی می‌شوند.
داوران و سردبیران مجاز به بارگذاری این اسناد یا هر بخشی از آنها در ابزارهای هوش مصنوعی نیستند، حتی با هدف ویرایش زبانی یا خلاصه‌سازی.
فرایند داوری و تصمیم‌گیری تحریریه مبتنی بر قضاوت انسانی، استقلال علمی و ارزیابی اصیل است.
ماده ۸ ـ ضمانت اجرا
در صورت احراز تخلف از مفاد این سیاست، فصلنامه حسب مورد می‌تواند اقدامات زیر را اعمال نماید:
اقدامات مزبور مطابق با ضوابط نشریات علمی و اصول اخلاق پژوهش اعمال خواهد شد.