Comparative Law Researches

Comparative Law Researches

Joint Work or Exclusive Work? Intellectual Property Rights of Academic Theses and their Research Outputs in Iran with a Comparative Study

Document Type : مقالات علمی پژوهشی

Authors
Seyed Morteza Naeemi 1
mahin sobhani 2
1 Department of Law, BaA.C., Islamic Azad University, Bandar Anzali, Iran
2 Assistant Professor in International Law, Department of Law, Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan, Rasht, Iran
10.48311/clr.2025.115529.1000
Abstract
The intellectual property rights of dissertations in the Iranian educational system face conceptual, fundamental and philosophical challenges. It can be inferred from the content of the regulations of the Ministry of Science and Islamic Azad University that dissertation is considered a joint work between the professor and the student, commissioned by the university. Nevertheless, the application of the concepts of "joint work" and "commissioned work" to academic dissertation is faced with serious doubts and the legal framework governing research and the papers derived from it is subject to criticism. This text, using a descriptive and analytical method, with reference to the philosophy and principles of intellectual property rights, seeks to strengthen several interrelated claims with a look at the rules of higher education systems in some countries and the opinions of the Administrative Justice Court. Firstly, the intellectual property rights of dissertations generally belong to the student, unless there are exceptional cases. Secondly, the intellectual property rights of a paper derived from the work also belong to the student, and the term derived paper is distinct from a paper co-authored by the professor and the student. Thirdly, the intellectual property rights of the work belong to an institution or university when the student has been funded by that institution to carry out their research project, or if the student has carried out a significant portion of their research work using the resources and facilities of that institution.









 
Keywords
IP Rights
Dissertation
Joint Work
Derived Paper

Subjects

1-7) کتب و مقالات فارسی
1.   امینی­نژاد، علی و سید حسین صفایی(1396). «تحلیل فقهی و حقوقی موانع امکان نقل و انتقال حق معنوی مؤلف»، فصلنامه پژوهش­های فقه و حقوق اسلامی، 47، صص 27-48.
2.   بادینی، حسن و جواد شیخ­سیاه (1389). «از حق مالکیت تا حقوق مالکیت: بررسی تطبیقی سیر تحول مفهوم مالکیت»، مجله حقوق تطبیقی، 1(1)، صص 1-22.
3.   بیگ­زاده، صفر و بهروز رسولی (1395). «حق مالکیت بر پایان‌نامه‌ها و رساله‌های دانشجویی از منظر حقوق مالکیت فکری (مطالعه تطبیقی)»، مدیریت اطلاعات، 2(1)، صص 144-168.
4.   جعفری­تبار، حسن (1393). ملک معنی در کنار: در فلسفه حقوق مالکیت فکری، تهران: شرکت سهامی انتشار، چاپ اول.
5.   خدمتگزار، محسن (1390). فلسفه مالکیت فکری، تهران: انتشارات میزان، چاپ اول.
6.   ساورایی، پرویز ( 1404). «چالش­های ناشی از مالکیت اثر مشترک در نرم­افزار و شیوه­های قراردادی پیشگیری از آن­ها»، فصلنامه پژوهش­های حقوق تطبیقی، 29(2)، صص 58-87.
7.   شاکری، زهرا (1398). «سرقت علمی و ضمانت­اجراهای مقابله با آن؛ با تأکیدی بر مسئلة تعامل سرقت علمی و نظام حقوق مالکیت فکری»، مطالعات حقوق خصوصی، 49(4)، صص 655-675.
8.   صادقی، محمود؛ رضایی، ابوالفضل و مرتضی شهبازی­نیا (1390)، «بررسی حقوقی مالکیت آثار دانشگاهی»، سیاست علم و فناوری، 4(2)، صص 41-57.
9.   صفایی، سید حسین و سید احسان حسینی (1402). حقوق مدنی: اموال و اشخاص، جلد اول، تهران: میزان، چاپ سی­وچهارم.
10.            کاتوزیان، ناصر (1393). اموال و مالکیت، تهران: نشر میزان، چاپ چهل­و­سوم.
11.            کمیته اخلاق پژوهش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (1390). منشور و موازین اخلاق پژوهش، دانشگاه شهید چمران اهواز، چاپ اول.
12.            محمدکریمی، محمدجواد و پژمان محمدی (1404). «قراردادپذیری حقوق معنوی مؤلف در ایران و اتحادیه اروپا»، پژوهش­های حقوق تطبیقی, 29(2)، صص 147-186.
13.            میرحسینی، سید حسن (1396). مقدمه­ای بر مالکیت معنوی، میزان: تهران، چاپ هفتم.
 
2-7) قوانین و مقررات داخلی
14.            آیین­نامه یکپارچه مقررات آموزشی دوره­های تحصیلی کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی مصوب 25/4/1402.
15.            آیین­نامه حقوق مالکیت فکری و معنوی دانشگاه گلستان، 1394.
16.            آیین­نامه مالکیت فکری و انتقال فناوری دانشگاه گیلان، 1402.
17.            ابلاغیه الگوی آدرس­دهی و درج وابستگی سازمانی در مقالات دانشگاه آزاد اسلامی مورخ 19/12/1403.
18.            بخش­نامه جامع پژوهشی پایان­نامه­ها و رساله­ دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشته­های غیرپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی مصوب 10/5/1403.
19.            دستورالعمل اجرای پیشگیری و بررسی تخلفات علمی - پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی مورخ 7/2/1400.
20.            دستورالعمل نحوه بررسی تخلفات پژوهشی ومصادیق تخلفات پژوهشی مصوب 23/3/1393 ابلاغی 25/12/1393 وزارت علوم.
21.            قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان 1348 با اصلاحات 1389.
 
3-7) دادنامه­های دیوان عدالت اداری
22.            دادنامه شماره 1۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۶۰9 مورخ 17/3/1401، هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، ابطال دستورالعمل دانشگاه شهید بهشتی در بیان شرط کفایت از دستاوردهای علمی مستخرج از رساله.
23.            دادنامه شماره ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۱۶۲۴۲۴۳ مورخ 10/7/1403، هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، ابطال قسمتی از تبصره ۱ ماده ۱۴ و تبصره ۲ ماده ۱۸ از شیوه نامه اجرایی آیین نامه دوره دکتری تخصصی برای ورودی های سال ۱۳۹۷ به بعد مصوب ۱۳۹۷/۱‍۰/۵ شورای دانشگاه علامه طباطبایی.
 
4-7) کتب و مقالات انگلیسی
24. Balganesh, Shyamkrishna (2013). “Alienability and Copyright Law, in Concepts of Property in Intellectual Property law”, in Concepts of Property in Intellectual Property law, edited by Helena Howe & Jonathan Griffiths, Cambridge University Press, pp. 161-182.
25. Breakey, Hugh (2013). “Properties of Copyright: Exclusion, Exclusivity, Non-interference and Authority”, in Concepts of Property in Intellectual Property law, edited by Helena Howe & Jonathan Griffiths, Cambridge University Press, pp. 137-160.
26. Bouchoux, Deborah (2013). Intellectual Property: The Law Trademarks, Copyrights, Patents and Trade Secrets, New York: Delmar Cengage Learning, 4th edition.
27. Canadian Association for Graduate Studies, A Guide to Intellectual Property for Graduate Students and Postdoctoral Scholars, available at: https://cags.ca/documents/publications/working/Guide_Intellectual_Property.pdf
28. Federal Ministry of Education and Research, Copyright in Academic Work, An Overview for Research, Teaching and Libraries Available at: https://www.bmftr.bund.de/SharedDocs/Publikationen/DE/FS/31580_Urheberrecht_in_der_Wissenschaft_en.pdf?__blob=publicationFile&v=5
29. Howell, Claire & Farrand, Benjamin (2017). Intellectual Property Law, Pearson (U.K.), 5th edition.
30. Kearney, Margaret H., (2014). “Who Owns a Dissertation and Why Does It Matter?”, Research in Nursing and Health, 37(4), pp. 261-264.
31. Landes, William & Posner, Richard (1989). “An Economic Analysis of Copyright”, The Journal of Legal studies, 18(2), pp. 325-363.
32. Llewelyn, David & Aplin, Tanya (2019). Intellectual Property: Patents, Copyrights, Trade Marks and Allied Rights, London: Sweet & Maxwell, 9th edition.
 
33. McJohn, Stephen M. (2019). Intellectual Property: Examples and Explanations, New York: Wolters Kluwer, 6th edition.
34. Moore, Adam & Himma, Ken (2022). “Intellectual Property”, in Stanford Encyclopedia of Philosophy, available at: https://plato.stanford.edu/entries/intellectual-property/#JustCrit
35. Posner, Richard (2005). “Intellectual Property: A Law and Economics Approach”, The Journal of economic Perspectives, 19(2), pp. 57-73.
36.            Olsen, Douglas (2025). “Who Owns Student Work?”, University Vs. Student Rights, available at: https://shunstudent.com/article/do-universities-own-students-work
 
5-7) سایت­های دانشگاهی خارجی مورد استناد
37. https://www.openaccess.cam.ac.uk/theses/who-owns-copyright-your-thesis
38. Guidelines on the Ownership of Intellectual Property Rights in Students' Work
39. https://www.tue.nl/en/our-university/library/how-to-use-the-library/regulations/copyright/copyright-for-authors/graduation-works-and-copyright
40. https://uvapolicy.virginia.edu/policy/RES-001
41. https://research.unimelb.edu.au/__data/assets/pdf_file/0003/4716903/Who-owns-the-IP-I-create_IP-Guide_July2023.pdfugh
 
[In Persian]:
42. Amininezhad, A. & Safai, S.H. (2017). “Legal and Jurisprudential Analysis of the Barriers in Transferring Author's Moral Rights”, Journal of Islamic Law & Jurisprudence Research, 47(13), doi: 10.22034/ijrj.2017.530232
43. Badini, H. & Sheikh, Javad. (2010). “From "Right of Property" to "Property Rights": A Comparative Review of the Evolution of the Notion of Property Rights”, 1(1), doi: 10.22059/jcl.2010.80783
44. Beigzadeh, S. & Rasouli, B. (2015). “Ownership Right to Student’s Theses or Dissertations in Terms of Intellectual Property Rights (A Comparative Study)”, Information Management, 2(3-4).
45. Jafaritabar, H. (2014), Philosophy of Intellectual Property Rights, Tehran: Entesharco.
46. Katouzian, A.N (2014). An Elementary Course of Civil Law: Property and Ownership, Tehran: Mizan.
47. Khedmatgozar, M. (2011). Philosophy of Intellectual Property, Tehran: Mizan.
48. Mirhosseini, S.H. (2018). An Introduction to Intellectual Property Law, Tehran: Mizan.
49. Mohammad Karimi, M. J. and Mohammadi, P. (2025).  “Contractability of Author's Moral Rights in Iran and the European Union”, Comparative Law Researches, 29(2), 147-186. doi: 10.48311/CLR.29.2.4
50. Sadeghi, M.; Rezaei, A. & Shahbazinia, M. (2011). “Legal Examination of the Ownership of Academic Works”, Journal of Science & Technology Policy, 4(2), dor: 20.1001.1.20080840.1390.3.4.5.5
51. Safai S.H & Hoseini, S.A. (2023). A Concise Introduction to Civil Law: Persons and Properties, Tehran: Mizan
52. Savrai, P. (2025). “Challenges Caused by the Ownership of Joint Works in Software and Contractual Methods of Prevention”, Comparative Law Researches, 29(2), 58-87. doi: 10.48311/CLR.29.2.6
53. Shakeri, Z. (2020). “Plagiarism and Sanctions against it; With an Emphasis on the Interaction Plagiarism and IP Law”, Private Law Studies Quarterly, 49(4), doi: 10.22059/jlq.2020.272207.1007144