پژوهش های حقوق تطبیقی

پژوهش های حقوق تطبیقی

مقایسه تطبیقی حق بازی کودکان در نظام حقوقی ایران و آمریکا

نوع مقاله : مقالات علمی پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه اقتصاد، دانشکده صنایع و مدیریت، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
10.48311/clr.2025.101666.0
چکیده
حق بازی کودکان به عنوان یکی از حقوق بنیادین در اسناد بین‌المللی و نظام‌های حقوقی ملی مورد توجه قرار گرفته است و نقش مهمی در رشد کودک دارد. این مقاله با رویکرد تطبیقی، حق بازی کودکان را در نظام حقوقی ایران و آمریکا بررسی می‌کند.سؤال اساسی آن است که گستره حقوق بازی کودکان چیست و چه ضمانت اجرایی دارد؟ در ایران، اگرچه ماده ۳۱ کنوانسیون حقوق کودک و برخی احکام فقهی بر حق بازی تأکید دارند، قوانین داخلی فاقد سازوکارهای شفاف برای اجرای این حق هستند. قانون حمایت از اطفال و نوجوانان و برنامه‌های پراکنده آموزشی، بیشتر بر ممنوعیت کار کودک و آموزش رسمی متمرکزند تا ایجاد زیرساخت‌های بازی محور. در مقابل، آمریکا با تصویب اسنادی مانند «منشور حقوق کودکان در ورزش» حق دسترسی به محیط‌های ورزشی امن، مربیان آموزش‌دیده و فعالیت‌های متناسب با رشد کودک را تضمین می‌کند. این کشور با برنامه‌هایی نظیر «Project Play» بر توسعه کیفی بازی در محیط‌های فیزیکی و دیجیتال تمرکز دارد.بررسیِ تطبیقیِ حاضر، با روش توصیفی تحلیلی نشان می‌دهد ایران در مقایسه با استانداردهای بین‌المللی، در زمینه تقنین و اجرای حق بازی کودکان با چالش‌های ساختاری (نظیر نبود برنامه‌های حمایتی هدفمند، کمبود فضاهای بازی و ناآگاهی خانواده‌ها) روبه‌روست. درحالی‌که آمریکا باوجود پیشرفت در ایجاد محیط‌های بازی، هنوز با نابرابری در دسترسی کودکان محروم مواجه است. این مطالعه لزوم بازنگری در قوانین داخلی ایران، توسعه زیرساخت‌های بازی و همسویی بیشتر با اسناد بین‌المللی را به عنوان راهکارهای کلیدی ارائه می‌دهد. پیشنهاد الحاق مواد تکمیلی به قانون حمایت از اطفال و نوجوانان از دستاوردهای مقاله حاضر است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


5.  منابع
5-1) منابع فارسی
الف) مقالات
1.          اخلاقی،آزیتا، بهرام صالح ومهدی نویدادهم (1399). «آینده‌پژوهی اجرای اهداف سند تحول بنیادین آموزش و پرورش در افق 1404»، مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی،10(34)، صص 56-80.
2.         اکرمی، فروزان، بهزاد دماری و بابک عشرتی (1395). «تحلیل سیاست بازی کودکان ایرانی به عنوان یک مؤلفه اجتماعی مؤثر بر سلامت»،  فصلنامه پژوهشی حکیم،19(2)، صص 89-99.
3.          توکلیان، فائزه و نسترن سینایی (1397). «بررسی تطبیقی حقوق کودکان در شهرسازی ایران و جهان»، نخبگان علوم و مهندسی،3(1)، صص 62-78.
4.          حیدری، مسعود و ناصر رضوانی جویباری (1398). «نقد و بررسیبی‌تفاوتی اجتماعی نسبت به جرم کودک‌آزاری»، .تحقیقات حقوق خصوصی و کیفری،15(41)، صص 31-50.
5.          راسته، مرتضی، نسرین مهرا و مژگان نعمتی (1403). «غیرعلنی بودن دادرسی کیفری کودکان و نوجوانان در نظام بین‌المللی حقوق بشر (با نگاهی به نظام دادرسی کیفری ایران)»،  پژوهش‌های حقوق تطبیقی، 28(1)، صص 149-194.
6.          سامانه نشست‌های قضایی (1397). «وضعیت حقوقی آسیب دانش‌آموز توسط همکلاسی خود و احراز تقصیر مسئولین مرتبط»، کد ۱۴۰۰-۸۶۴۱.
7.          سید ناصری، محمدمهدی (1403). «شناسایی حق بر بازی به عنوان حقوق کودک و تعهدی بین‌المللی (با تأکید بر گرامیداشت اولین روز جهانی بازی توسط سازمان ملل متحد)»، تالار گفتگوی تخصصی حقوقی و سیاسی بین‌المللی.
8.          غمامی، سید محمد مهدی، حمید فعلی و وحید حیدری (1401). «ظرفیت‌سنجی نظام حقوق اساسی ایران جهت اجرای سند ملی حقوق کودک و نوجوان مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی»، مطالعات راهبردی زنان،24(95)، صص 63-82.
9.          قبولی درافشان، سید محمدهادی، مصطفی بختیاروند و مهسا تدین سعدی (1400). «کودکان در محاصره اسباب‌بازی‌های هوشمند: حمایت از حریم خصوصی کودکان در اینترنت اسباب‌بازی‌ها»،  پژوهش‌های حقوق تطبیقی،25(1)،صص 115-141.
10.          گل شیرازی، مهدی، مرجان صفاری، مهدی نمازی­زاده و محمدعلی نادی (1401). «مطالعۀ تطبیقی باشگاه‌های بازی کودکان در ایران و کشورهای منتخب»، مطالعات مدیریت ورزشی، 13(70)، صص 219-259.
11.          لامع، احسان، محسن داورزنی و رحیم لطفی (1399). «مسؤولیت مدنی رزمی‌کاران در قبال صدمات وارده»، پژوهش‌های حقوقی میان‌رشته‌ای، 1(3)، صص 50-63.
12.          میثمی، فاطمه، آیدا آقاجانی رونقی و آرامش شهبازی (1399). «بهترین منفعت کودک در حقوق بین‌الملل بشر و حقوق ایران: تأملی در رویه و نظریه»،  پژوهش‌های حقوق تطبیقی،24(2)، صص 139-162.
13.          نجفی توانا، علی (1394). «سن مسؤولیت کیفری اطفال در مقررات حقوق داخلی و بین‌المللی»، پژوهش‌های حقوق تطبیقی، 9(1)، صص 111-136.
 
ب) پایان‌نامه
14.          میشکارمطلق، صدیقه (1391). حق بازی کردن و شاد زیستن در کودکان مطالعه تطبیقی قوانین ایران و اسناد بین‌المللی، تهران: دانشگاه پیام نور.
 
5-2) منابع انگلیسی
A)  Articles
15.          Alschuler, A. W. (1979). "Plea bargaining and its history", Law & Society Review, 13(2), 211-245.
16.          Posner,R.A. (1969). "The federal trade commission ", The University of Chicago Law Review,37(1),47-89.
 
B) Rules
17.          ASTM International, Standard Consumer Safety Performance Specification for Playground Equipment for Public Use, ASTM F1487.
18.          ASTM International, Standard Consumer Safety Specification for Toy Safety, ASTM F963.
19.          Child Online Protection Act, 47 U.S.C. § 231 (1998).
20.          Children’s Internet Protection Act, Pub. L. No. 106-554, 114 Stat. 2763 (2000).
21.          Children’s Online Privacy Protection Act of 1998, 15 U.S.C. §§ 6501–6506.
22.          Elementary and Secondary Education Act of 1965, Pub. L. No. 89-10, 79 Stat. 27.
23.          Entertainment Software Rating Board (ESRB), Rating System (1994).
24.          Individuals with Disabilities Education Act, 20 U.S.C. § 1400 et seq.
25.          International Organization for Standardization, ISO 8124, Safety of Toys.
26.          International Play Association USA, The American Association for the Child’s Right to Play.
27.          Kids Online Safety Act, S. 1409, 118th Cong. (2024).
28.          Reasonable Childhood Independence Laws, various state statutes (2018–2023).
29.          The Aspen Institute, Children’s Bill of Rights in Sports (Project Play).
30.          U.S. Consumer Product Safety Commission (CPSC), Toy Safety Guidelines.
 
C) Cases
31.          Brown v. Board of Education, 347 U.S. 483 (1954).
32.          Central Park Five, 194 Misc. 2d 481 (N.Y. Sup. Ct. 2002).
33.          Commonwealth v. Ligon (Joe Ligon Case), Pa. Ct. Com. Pl. (1953).
34.          D.L. v. Balt. City Bd. of Sch. Comm’rs, 706 F.3d 256 (4th Cir. 2013).
35.          Doe v. City of Baltimore, 119 F.3d 563 (4th Cir. 1997).
36.          F.F. v. City of Stockton, No. 2:17-cv-01648-KJM-DB (E.D. Cal. 2017).
37.          Ford Super Duty Litig., 345 U.S. 330 (2019).
38.          Hazelwood Sch. Dist. v. Kuhlmeier, 484 U.S. 260 (1988).
39.          Smith v. City of Los Angeles, 190 Cal. App. 2d 112 (Cal. Ct. App. 1961).
40.          Smith v. Los Angeles Parks Dep’t, 374 F.3d 797 (9th Cir. 2004).
41.          Vargas v. City of Stockton, No. CR-13-00553-PJH-1 (N.D. Cal. 2017)
[In Persian]:  
A)   Articles   
42.          Akhlaqi, Azita, Bahram Saleh and Mehdi Navidadham (2019). "Future Study of the Implementation of the Goals of the Fundamental Transformation of Education in the Horizon of 1404", Strategic Studies of Public Policy, 10(34), pp. 56-80.
43.          Akrami, Forouzan, Behzad Damari and Babak Eshrati (2016). "Analysis of Iranian Children’s Political Play as a Social Component Affecting Health", Hakim Quarterly Research Journal, 19(2), pp. 89-99.
44.          Ghamami, Seyyed Mohammad Mehdi, Hamid Fali and Vahid Heydari (2014). "Capacity Assessment of Iran’s Constitutional Law System for Implementing the National Document on the Rights of Children and Adolescents Approved by the Supreme Council of the Cultural Revolution", Women’s Strategic Studies, 24(95), pp. 63-82.
45.          Gol Shirazi, Mehdi, Marjan Safari, Mehdi Namazizadeh and Mohammad Ali Nadi (2014). "A Comparative Study of Children’s Play Clubs in Iran and Selected Countries", Sports Management Studies, 13(70), pp. 219-259.
46.          Heydari, Masoud and Naser Rezvani Jooybari (2019). "Criticism and Study of Social Indifference to the Crime of Child Abuse", Private and Criminal Law Research, 15(41), pp. 31-50.
47.          Judicial Sessions System (2018). "The Legal Status of Student Injury by His Classmate and the Determination of the Fault of Relevant Officials", Code 1400-8641.
48.          Lame, Ehsan, Mohsen Davarzani and Rahim Lotfi (2010). "Civil Liability of Martial Artists for Injuries", Interdisciplinary Legal Research, 1(3), pp. 50-63.
49.          Meysami, Fatemeh, Aida Aghajani Ronaghi and Aramesh Shahbazi (2010). "The Best Interest of the Child in International Human Rights and Iranian Law: A Reflection on Practice and Theory", Comparative Law Research, 24(2), pp. 139-162.
50.          Najafi Tavana, Ali (2015). "The Age of Criminal Responsibility of Children in Domestic and International Law Regulations", Comparative Law Research, 9(1), pp. 111-136.
51.          Qabooli Darafshan, Seyyed Mohammad Hadi, Mostafa Bakhtiarvand and Mahsa Tadayin Saadi (2014). "Children Surrounded by Smart Toys: Protecting Children’s Privacy on the Internet of Toys", Comparative Law Research, 25(1), pp. 115-141.
52.          Raste, Morteza, Nasrin Mehra and Mojgan Nemati (2014). "The Non-Publicity of Criminal Proceedings of Children and Adolescents in the International Human Rights System (With a Look at the Iranian Criminal Procedure System)", Comparative Law Research, 28(1), pp. 149-194.
53.          Seyed Naseri, Mohammad Mehdi (2014). "Recognizing the Right to Play as a Child's Right and an International Commitment (With Emphasis on the Commemoration of the First World Play Day by the United Nations)", International Legal and Political Specialized Forum.
54.          Tavakolian, Faezeh and Nastaran Sinai (2018). "Comparative Study of Children’s Rights in Urbanization in Iran and the World", Elites of Science and Engineering, 3(1), pp. 62-78.
 
B) Thesis
55.           Mishkar Motlaq, Sedighe (2012). The Right to Play and Live Happily in Children: A Comparative Study of Iranian Laws and International Documents, Tehran: Payam Noor University.
 
                                                                                                      

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 23 اردیبهشت 1405